Düdüklü tencerede taze bakla yemeği: Levodopa zengini ve çok pratik

     

    Düdüklü tencerede taze bakla yemeği

     

    Süre:         hazır. 5-7 dak
                      pişir. 7-15 dak
    Zorluğu:   çok kolay
    Porsiyon: 2 kişilik
    Maliyet:   düşük

     

    İtalya’da Paskalya dönemi pazarlarda kendini göstermeye başlayan bakla, geleneksel olarak pecorino peyniri (olgunlaştırılmış bir tür koyun peyniri) ile birlikte çiğ yenmektedir. Bu birliktelik beni ilk başta çok şaşırtmış olsa da kısa zamanda aradığım bir lezzete dönüştü; her ne kadar Türkiye’de baharın öncüsü olan taze bakla ile yaptığımız ve yoğurt dereotu ikilisiyle servis edilen versiyonun yerini hiç tutmasa da. Yurtdışında baklaları kabuklu olarak yemek çok az kişinin bildiği ve kullandığı bir pişirme türü, talep az olunca arz da doğmayabiliyor; bu nedenle de onları körpe iken bulabilmek, özellikle de büyük şehirlerde yaşayanlar için hiç kolay değil.
    Oysa hem lezzeti, hem besin öğeleri, hem de pratikliği açısından bütün bakla harika bir çözüm. Bir koca poşet bakladan bir tas iç bakla çıkarmak için harcanacak zamanla kıyaslanamaz seviyede kolaylaşıyor işlem: size kalan onları yıkamak, uçlarını kesmek ve (gerekirse) kılçıklarını çıkarmak, işte bu kadar basit.
     

    taze baklalar nasıl ayıklanır

    Artık biliyorsunuz ki, CHE Food Revolution size bir tarif öneriyorsa, bu hiçbir zaman sadece çok lezzetli ya da pratik olmasından dolayı değildir; bundan daha fazlası gerekiyor!
    Çok zengin bir grubu (bakla-giller) kendi adı altında toplayabilmiş olan baklanın kökeni, bu makalede bahsetmekte olduğum üzere çok çok eskilere ait olup muhtemelen insanlık tarihindeki ilk evcilleştirilmiş baklagil türlerinden biridir; dona ve kuraklığa dirençli oluşu bakımından kesinlikle sürdürülebilir bir bitki olan bakla, besin öğeleri açısından da çok zengindir: iç bakla önemli miktarda C vitamini, folik asit, demir, magnezyum içerir ve 100 gramında 5-6 gram protein ve 2 gram lif bulunur. Onları bugünkü taze bakla yemeği tarifinde belirtilen şekilde pişirmeniz halinde ise, kabukları sayesinde ayrıca potasyum, çinko, bakır, selenyum, magnezyum ve diğer birçok vitamini de elde etmiş olacaksınız.

    Ek olarak, bakla bitkisi vücudun, çok önemli bir nörotransmiter olan dopamine dönüştürebildiği bir bileşik olan levodopa (L-DOPA) bakımından da oldukça zengindir(1). Bu durum, baklayı dikkate değer nutrasötik özelliklere sahip bir konuma yerleştirmekte. Parkinson hastalığı, dopamin üretiminden sorumlu beyin hücrelerini yok eden ve dolayısıyla titremeye, yürüme ve genel olarak hareket güçlüğüne neden olan bir rahatsızlık; modern tıpta bu zor hastalığın semptomları, yukarıda belirtildiği üzere bakla içerisinde de bulunan, L-dopa bazlı ilaçlarla tedavi edilir. Süregelen bilimsel araştırmalar, bakladan elde edilen levodopanın, özellikle hafif ila orta şiddette belirtiler gösteren hastalarda, sentetik ilaçların sağladığından daha etkili ve daha uzun süreli bir rahatlamaya yol açtığına işaret ediyor(2, 3, 4, 5).
    Dahası, dopamin sadece Parkinson tedavisi için değil birçok fizyolojik süreçte de gerekli: eksikliği ruh halini, dürtüleri, hareket kabiliyetini ve hatta cinsel yaşamı da kötü etkilemekte!
    İşte taze baklayı kabuklarıyla bir bütün olarak tüketmeniz için bir neden daha: baklalar taze iken hem kabuk hem de iç kısımlarında, kuru baklanın sahip olduğundan çok daha fazla levodopa içermekteler.

     

    Taze bakla yemeği için gerekli malzemeler


    500 gr körpe taze bakla
    1 soğan
    Pişirmek için 1 kahve fincanı su (normal tencere kullanıyorsanız, miktarı ikiye katlayın)
    1 yemek kaşığı sızma zeytinyağı
    tuz
    (şeker koymanıza hiç lüzum yok, inanın zaten kendileri şeker gibi)

    üzeri için

    3-4 yemek kaşığı yoğurt (evde günlük süt ile çok kıvamlı bir yoğurdu nasıl yapacağınızı buradan öğrenebilirsiniz)
    1-2 yemek kaşığı doğranmış dereotu
    sarımsak koymak lezzeti mükemmelleştiriyor, ama insan içine çıkacaksanız bir daha düşünün derim

     

    Hazırlanması


    Taze bakla yemeği yapmak gerçekten çok basit: baklaları yıkayın, uçlarını kesin, varsa kılçıklarını ayıklayın. Bazı baklalar diğerlerinden daha olgun olabilir, kabuğu sertleşmiş ve iç baklası çok büyümüş olanların kabuklarını atın.
    Düdüklü tencerede (veya kalın tabanlı normal bir tencerede) yağı ısıtın ve yemeklik doğranmış soğanları pembeleştirin, üzerine su ile birlikte baklaları ekleyin ve tencerenin kapağını kapatın.
    Taze bakla yemeği düdük sesi gelmesinden yaklaşık 4-5 dakika sonra veya kaynadıktan sonra normal tencerede 10-12 dakika sonra pişmiş olacaktır. Levodopa ve diğer vitamin ile mineral tuzların bozunmaması için baklalarınızı da diğer sebzeler gibi uzun süre pişirmekten kaçının.
    Tuzunu ayarlayın ve sıcak veya soğuk olarak dereotlu yoğurt ile servis edin.

     

    Akıllı birliktelikler

     

    Bu serinletici ve yumuşak lezzetli yemek hemen her şeye çok yakışır; ama benim tercihim sürdürülebilir ve besleyici öğünler olduğundan, İtalyanlar’ın meşhur nohut unlu omleti olarak adlandırabileceğimiz Farinata’sı ile veya kinoalı köfteler ile beraber yemeyi çok seviyorum. Bir dilim ekşi mayalı tam buğday ekmeği ile (tercihen taş değirmende öğütülmüş organik unla evde yapılmış) lezzetiyle aklınızı başınızdan alırken, bedeninizin gereksinim duyduğu tüm öğeleri de hem sürdürülebilir hem de düşük maliyetli bir şekilde sağlamakta: CHEteryan diyet ile tam bir uyum içinde.

    Taze bakla yemeği için afiyet olsun, hepinize iyi devrimler

     

    Kaynakça
    1) Mehran S M, Mohseni, and Golshani B. “Simultaneous determination of levodopa and carbidopa from fava bean, green peas and green beans by high performance liquid gas chromatography.” Journal of clinical and diagnostic research : JCDR vol. 7,6 (2013): 1004-7. doi:10.7860/JCDR/2013/5415.3072
    2) Rabey JM, Vered Y, Shabtai H, Graff E, Korczyn AD. Improvement of parkinsonian features correlate with high plasma levodopa values after broad bean (Vicia faba) consumption. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 1992 Aug;55(8):725-7. doi: 10.1136/jnnp.55.8.725. PMID: 1527547; PMCID: PMC489215.
    3) Rabey JM, Vered Y, Shabtai H, Graff E, Harsat A, Korczyn AD. Broad bean (Vicia faba) consumption and Parkinson’s disease. Adv Neurol. 1993;60:681-4. PMID: 8420210.
    4) Apaydin H, Ertan S, Ozekmekçi S. Broad bean (Vicia faba)–a natural source of L-dopa–prolongs “on” periods in patients with Parkinson’s disease who have “on-off” fluctuations. Mov Disord. 2000 Jan;15(1):164-6. doi: 10.1002/1531-8257(200001)15:1<164::aid-mds1028>3.0.co;2-e. PMID: 10634260.
    5) Ramírez-Moreno JM, Salguero Bodes I, Romaskevych O, Duran-Herrera MC. Broad bean (Vicia faba) consumption and Parkinson’s disease: a natural source of L-dopa to consider. Neurologia. 2015 Jul-Aug;30(6):375-6. English, Spanish. doi: 10.1016/j.nrl.2013.08.006. Epub 2013 Dec 12. PMID: 24332774.

     

    İlginizi çekebilir:

    Summary
    recipe image
    Recipe Name
    Düdüklü tencerede taze bakla yemeği: Levodopa zengini ve çok pratik
    Author Name
    Published On
    Preparation Time
    Cook Time
    Total Time
    Average Rating
    51star1star1star1star1star Based on 3 Review(s)