Çizilmiş Teflon Tavalar: Çöpe atmanın vakti geldi mi?

Hangi teflon tavalar çöpe atılmalı

İşte size eski yapışmaz tavalarınızı çöpe atma zamanının geldiğini şüpheye yer bırakmadan gösterecek bazı inkar edilemez işaretler.

İyi okumalar

1. Çizilmiş teflon tavalar

   Çoğumuz çizilmiş teflon tavayı çöpe atma zamanının geldiğini bilse de teflon tava çizildiğinde neden zararlı olur bilmez.
   Çizikler, kabarmalar veya belirgin aşınma emareleri kaplamanın etkinliğini azaltacağı gibi, çok daha önemlisi Teflon parçacıklarının içinde pişen yiyeceğe karışma riskini doğururlar.
   Teflonun düşük sıcaklıklarda inert (nötr) bir malzeme olduğu ve bu nedenle genellikle güvenli kabul edildiği doğrudur, ancak sırf bu yüzden neden Teflon yiyip, herhangi önemli bir sağlık riskini göze alalım ki?
   Üstelik teflon tavalarla ilgili tek tehlike teflon parçacıklarının yutulmasından değil, ayrıca gazlarının solumasından da kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, kaplaması hasar görmüş çizilmiş teflon tava kullanmak, PFAS dahil olmak üzere tehlikeli kimyasallar içeren buharların salınımını teşvik edebilir ve bu vesileyle çok ciddi ve bazen ölümcül olabilecek hastalıklara yakalanma riskini artırabilir(1).
   Hasarlı kaplamaya sahip çizilmiş teflon tavaları bir yenisiyle değiştirmek için uzun süre beklemeyin. 

2. Yüksek sıcaklıklarda kullanılan teflon tavalar

   Teflon veya PTFE genellikle düşük sıcaklıklarda kullanım için güvenli kabul edilir. Ancak sıcaklık 260°C’yi aştığında yapışmazlık sağlayan kaplama bozulabilir ve zehirli gazlar salmaya başlayabilir. Aslında, bazı araştırmacılar bu tarz florokarbon gazlarının oluşumuna yol açan pirolizin (yüksek sıcaklıklarda ayrışma) 200°C’nin hemen üzerinde dahi meydana gelebildiğini iddia etmektedir(2). Teflon tavayı sık sık yüksek sıcaklıklarda kullanırsanız, kaplamanın daha çabuk bozulması ve çizilmeleri maruz kalması da kolaylaşır.
   Peki uzun süre yüksek ateşte kalan teflon tavayı atmanız gerekip gerekmediğini merak ediyor musunuz? Eğer tava boşken onu yüksek ateşte bıraktıysanız cevabım kesinlikle evet. Hele bir de tavadan duman çıktığını gördüyseniz, o zaman hiç düşünmeden atmalısınız.

3. 5-6 yıldan daha eski olan teflon tavalar

   Teflon tavalar sonsuza kadar dayanacak şekilde tasarlanmamıştır. Başlangıçta aşınmaya ve çizilmeye karşı dayanıklı olsalar da, özenle kullanılmış olsalar bile 5-6 yıllık kullanımdan sonra yapışmazlık özelliklerini kaybederler.
   Bunun yanı sıra özellikle kalitesiz teflon tavaların sadece 2 yıl sonra yıpranma belirtileri göstermesi maalesef hiç nadir değildir. Bu nedenle, 2 yılın sonunda, her kullanımdan önce tavanın bütünlüğünün kontrol edilmesi ve bozulma belirtileri gösteriyorsa, muhtemelen bir yenisiyle değiştirilmesi tavsiye edilir.

4. PFOA’sız etiketi bulunmayan Teflon tavalar

   Avrupa Birliği, 2020 yılından itibaren sağlığa en zararlı maddelerden biri olan PFOA (perflorooktanoik asit) içeren teflon tavaların üretimini ve satışını yasakladı(3). Bu tarihten önce alınmış bir tavanız varsa, büyük olasılıkla zararlı olduğu bilinen PFOA veya diğer tehlikeli PFAS maddelerini içeriyordur. Üstelik bu eski tavalar yüksek sıcaklıklara ve çizilmelere karşı daha az dayanıklıdır.
   Etiketi veya tabanın altındaki damgayı kontrol edin ve yapışmaz tavanızda ‘PFOA içermez‘ yazısı mevcut değilse güvenli bir yenisiyle değiştirin.