Evde Yap

Evde tofu yapımı: en sağlıklı ve en uygun denenmiş yöntem

Dekoratif şekilde yerleştirilmiş domates ve kabak dilimlerinin ortasına konulmuş yuvarlak formda, evde yapılmış tofu

Hazırlama: 5 dk

Pişirme: 10 dk

Soğutma: 20 dk

Dinlendirme: 20 dk

Zorluğu: orta

Porsiyon: 2 kişilik

Maliyet: düşük

Hemen tarife gitmek için buraya tıkla

Evde tofu yapımı hakkında bilinmesi gerekenler

Ülkemizde tofu hala çok az tanınıyor olsa da, bizim ‘geleneksel’ dediğimiz birçok yiyecekten çok daha zengin bir geçmişe sahip olduğunu kabul etmeliyiz: “Sıfır” yılından beri Çin’in milli gıdalarından biri zira!
Çevresel etkisinin düşük olmasının yanı sıra ekonomik oluşu, protein açısından zengin ve tatlıdan, acıya, ekşiye veya tuzluya pek çok farklı lezzete gösterdiği uyum ile gerçek bir “sürdürülebilir mutfak” yoldaşı. Ayrıca sağlıklı ve dengeli beslenmenin tüm özelliklerini içinde barındırmakta: neredeyse hiç kolesterolü olmayan tofu, çok az kalori ve doymuş yağ asidi içerirken, esansiyel aminoasitlerin tümüne sahip olan kaliteli bir protein içeriğinin yanı sıra demir ve kalsiyum gibi mineral tuzlar, vitaminler ve ayrıca omega-3 gibi büyük biyolojik değeri olan bazı besin öğeleri açısından son derece zengin.
Bununla birlikte, vejetaryen dünyasına yaklaşanlar genellikle büyük, ama neyse ki temeli olmayan bir endişe yaşıyorlar: “şimdi ben de mi artık tofu yemek zorunda kalacağım? Iyğğğy…”
Kimseyi kınamıyorum, yanlış anlaşılmasın; zira ben de tofu ile ilk randevularımızda yüzümü buruşturmadan onu “yutamazdım”. Sorunun, onu nasıl pişirmek gerektiğini bilmememden kaynaklandığını kısa zaman sonra fark ettim.
Bununla birlikte evde tofu yapımı konusunda bilgi sahibi olmanın, başka bir deyişle nasıl ve neyle yapıldığını kendi gözlerinizle görmenin de psikolojik engelleri yıkmak için önemli bir taktik olacağı yadsınamaz. En azından benim için çok faydalı oldu.

Tofu yapmak için soya sütüne ihtiyaç var ve bu kapsamda elimizdeki iki alternatif şöyle:

  • kendi soya sütünüzü çok kolay, çok ekonomik ve çok sağlıklı bir yöntemle kendiniz üretebilirsiniz (nasıl yapılacağını buradan okuyabilirsiniz),

  • veya hazır bir soya sütü kullanmak.

Hazır soya içeceği kullanmayı tercih edecekseniz, yağ yüzdesi %2’yi ve protein yüzdesi %3’ü geçen bir soya sütü satın almanızı önemle tavsiye ederim. Çünkü pıhtılaşma sadece proteinlerin değil, yağların da çökelmesi sayesinde oluşur. Hazır olandan başlamanın daha hızlı olacağı çok açık, ancak her zaman beklenen sonuçları vermeyeceğini aklınızda bulundurmanızı isterim. Bazen endüstriyel olarak üretilmiş soya sütü, bizim asıl elde etmek istediğimiz pıhtılaşmayı önlemek amacıyla eklenmiş katkı maddeleri içerebilmektedir. Bunun nedeni, “evde tofu yapımının önüne geçilmesini isteyen herhangi bir üreticiler lobisinin” mevcut olması değil tabi; birçok ülkede yaygın şekilde tüketilen soyalı latte veya cappuccino yapımında kullanılan sütün kesilmesi olasılığını önlemektir. Isıtılan süt, sıcak ve doğal olarak asitliği yüksek olan kahve ile birleştiğinde katkı maddesi eklenmemiş olması durumunda sütün kesilmesi kaçınılmaz olacak ve bu da kahvenizi hazırlayan kişiyi asabileştirebilecektir! Bu yüzden içindekiler etiketini iyi okuyun: soya içeceğiniz sadece soya, su veya en kötü ihtimalle tuz içeriyor olmalıdır.

Evde tofu yapımı için gereken malzemeler

Nigari ile

  • 1 litre hazır veya ev yapımı soya sütü (soya sütü tarifini görmek için buraya tıklayın)
  • 1 kaşık nigari (veya gıda tipi magnezyum klorür) 60ml ılık suda çözünmüş olacak

Limon suyu ile

  • 1 litre hazır veya ev yapımı soya sütü
  • 60ml ılık su
  • 1,5 -2 yk limon suyu

Evde tofu yapımı için pıhtılaştırıcı nasıl seçilir

Bellibaşlı 3 pıhtılaştırıcı bulunur:

Nigari. Kimyasal olarak magnezyum klorür olarak adlandırılan mükemmel bir doğal pıhtılaştırıcıdır. Dilim veya kuşbaşı kesilmiş olarak ızgara veya güveçlerde kullanılmaya uygun, çok sıkı bir tofu elde etmemizi sağlar. Geleneksel olarak Gypsum (alçıtaşı) gibi, deniz suyundan, daha ziyade deniz köpüğünün gerekli olmayan kısımlarının buharlaştırılmasından sonra kurutulmasıyla elde edilir. Bilindiği üzere deniz suyu sadece NaCl (mutfak tuzundan) değil aynı zamanda sodyum, klor, potasyum, magnezyum, sülfat gibi farklı konsantrasyonlardaki çeşitli tuzları da ihtiva etmektedir. Bu yüzden nigari, nasıl üretildiğine bağlı olarak az miktarda magnezyum sülfat, potasyum klorür ve kalsiyum klorür de içerebilir. Bileşimindeki bu değişkenlik, standart ürün beklentisi olan sanayi ölçekte tofu üretimi için gerçek bir zorluktur, bu nedenle endüstride genellikle nigari yerine saflaştırılmış magnezyum klorür veya doğrudan alçı (Gypsum) tercih edilir.

Alçı (Gypsum). kimyasal adı kalsiyum sülfattır. Nigari’den farklı olarak alçı kullanımı, yumuşak bir tofu elde etmenizi sağlar; dahası magnezyum içermediğinden “tofuyu sevmeyenlerin hissettikleri o acımsı tat da kaybolmuş olur”, denilmektedir. Ama dürüst olmam gerekirse, ben ikisi arasında kayda değer bir fark hissetmiyorum!

Limon suyu. Ev yapımı lor peynirinin hazırlanmasında olduğu gibi, limon suyu asitliği sayesinde soya sütündeki proteinleri ve yağları koagüle edebilir, ayrıca tofuya bir miktar narenciye aroması ekler. Köfte, dolma veya krema yapmak için uygun olabilecek daha taneli (granüler) bir kıvam elde edilir.
Mutfaklarımızda yaygın olarak kullanılmayan yukarıda belirtilen kimyasalların yerine eminim pek çoğunuz evde tofu yapımı için limon suyunu tercih edecek.
Bununla birlikte, büyük bir şehirde yaşıyorsanız veya çevrimiçi mağazaları ziyaret ederek, daha “klasik” bir tofu için en iyi sonucu verecek bu tuzları, az zahmetle temin edebilirsiniz.

Elbette olası bir pıhtılaştırıcı olarak kullanılabilecek çok daha fazla madde mevcut: örneğin sirke veya glukon-delta-lakton (GDL); bu ikincisi endüstride esas olarak silken-tofu (kremsi tofu) üretmek için kullanılır

Evde tofu yapımı için pratik hazırlama adımları

Step 1. Ocağı açın ve soya sütünü kaynatın.

Step 2. Bu arada tencerenizi sık sık kontrol etmeyi unutmayın: Yüzeyde oluşacak köpüğün giderilmesi çok önemlidir; dikkatinizin bir an dağılması sütün taşmasına yol açabilir. Özenle hazırladığınız soya sütünün boşa gitmesi bir yana, koyacağınız pıhtılaştırıcı miktarı oranı da değişeceğinden, bunun gerçekleşmesine asla izin vermeyin.

Step 3. Soya sütünü 5 dakika kısık ateşte kaynatın, ardından ocağı kapatın ve sıcaklığın yaklaşık 80 C°’ye düşmesini bekleyin. Bu amaçla bir yemek termometresi de kullanabilirsiniz, ancak normalde 5 dakika beklemek oldukça doğru bir sonuç verecektir. Soğumayı hızlandırmak üzere, yüzey üzerine tahta bir kaşıkla bazı Z’ler çizin, bu işlem ayrıca film oluşumunu da önleyecektir.
Bu sıcaklık ayarlama işlemi, pıhtılaşmanın gerçekleşmesi için gerekli ‘çökelmeye’ maruz kalacak olan soya proteinini denatüre etmek içindir. Evde tofu yapımı için önerilen sıcaklık 60 ila 90 derece arasındadır: sıcaklık ne kadar yüksekse, tofu verimi o kadar düşük olur (işlemin sonunda elde edilen miktar), ama elde edeceğiniz tofu kesinlikle daha sıkı ve sert bir kıvama sahip olacaktır.
Tersine, 60 C°’nin az üzerindeki sıcaklıklarda daha bol miktarda ancak daha yumuşak ve kremsi bir kıvamda tofu elde edilir.

Step 4. Seçtiğiniz pıhtılaştırıcıyı (nigari veya gypsum veya limon suyu) ılık suda çözün veya seyreltin. Çok fazla zaman kaybetmeden 80 C°’ye soğutulmuş soya sütüne ekleyin.

nigari ile evde tofu yapımı aşamasında kullanılan malzemeler ve araç gereçler

Püf noktası

Şahsen pıhtılaştırıcının hepsini aynı anda koymuyorum, daha etkin bir pıhtılaşma için 3 ayrı aşamada ekliyorum. Çözeltinin önce üçte birini koyup, tencerenin kapağını kapıyorum ve 2-3 dakika bekliyorum, aynı işlemi 2 kez daha tekrarlıyorum

Step 5. Soya sütünün pıhtılaştığını gördüğünüzde, şimdi nefesinizi serbest bırakabilirsiniz: en zor kısım bitmiştir. Tofunun verimini (daha fazla çökelti) artırmak için, koagülasyonun ilk 5 saniyesinde, hep daha fazla yoğunlaşmakta olan sıvıyı hızlıca karıştırmanızı tavsiye ederim. Hala pıhtılaşma gerçekleşmiyorsa yine karıştırın bir hareket görmüyorsanız, sütü bir taşım kaynatmak için ocağı tekrar yakın ve kaynar kaynamaz hemen sonra söndürün, birkaç dakika bekleyin ve biraz daha pıhtılaştırıcı ekleyin.

Step 7. Son olarak oda sıcaklığına soğumasını bekleyin. Daha sonra, biraz pürüzlü bir dokuya sahip olacağından ve bu nedenle kesmeden kullanmaya söz verdiğiniz takdirde tofunuzu hemen tüketebilir veya ileriki günlerde kullanmak üzere buzdolabında saklayabilirsiniz.

Step 6. Sütün pıhtılaşması için gereken yaklaşık 15-20 dakika sonra, bir sonraki prosedüre geçebiliriz: içinde pıhtılar oluşmuş sıvımızı süzülmesi amacıyla bir peynir sepetine veya içine tülbent veya temiz herhangi başka bir bez konulmuş bir süzgeç içine boşaltın. Tencerenin içindekileri (peynir altı suyu ve lorumsu çökelti) tamamen boşaltmadan önce, bir kepçe ile alabildiğiniz kadar çok kehribar renkli ve berrak peynir altı suyunu toplayıp atın;

bir tencere içinde soya pıhtısından elde edilen berrak, kehribar renkli peynir altı suyu

sıvı berrak değil de hala süt rengindeyse, bu sütün tamamen kesilmediği anlamına gelir. Bu amaçla yukarıda belirtildiği şekilde biraz daha pıhtılaştırıcı ekleyin. Sonra soya lorunu nazik bir şekilde bez üzerine aktarın. Son olarak, istenen yoğunluğa ulaşması için preslemeye başlayabilirsiniz. Piyasada tofu yapmak için tahta veya plastikten özel presler bulabilirsiniz; ama isterseniz benim yaptığım gibi fazla suyun dışarı atılması için kavanoz tarzı ağırlıklar da kullanabilirsiniz. Yumuşak bir tofu elde etmek için normalde 15-20 dakika yeterlidir; bunun yerine daha uzun süre ‘pres’ altında bırakırsanız (yaklaşık 45 dakika), dilimler veya küpler halinde kesmeyi mümkün kılacak sertlikte, hoş bir sıkılığa sahip bir tofu elde edeceksiniz.

Bir kepçe içinde pıhtılaşmış soya parçaları tofu olmak üzere bir bez üzerinde süzdürülmek üzere aktarılıyor

Ev yapımı tofunun muhafaza edilmesi

Evde tofu yapımı nasıl oluyor öğrendikten sonra, şimdi onu nasıl güvenli bir şekilde saklayacağımızı görelim.

  • Tofuyu, su dolu bir kabın içinde ve buzdolabında tutmak kaydıyla 3-5 gün muhafaza edebilirsiniz. İçine koyduğunuz suyu hergün yenilemenizi tavsiye ederim.

  • 24 saat içinde tüketmeyi planlıyorsanız, suda tutmanıza gerek yok; daha sert hale gelmesi için tek başına soğutma işlemi yeterli olacaktır. Onu ayrıca dondurabilirsiniz de, ancak çözüldükten sonra tofunun yapısal özelliklerinin (dokusunun) değişeceğini unutmayın: donma sırasında tofu içindeki su, sıvı formda bulunduğundan daha fazla hacim kazanacak olan buz kristalleri üretecektir; çözülme sırasında bu kristaller tekrar sıvı hale dönüşecek ve böylece fazladan boşluklar yaratarak tofuya süngerimsi bir görünümün yanı sıra daha sıkı ve daha lifli bir doku kazandıracaktır. İstenmeyen bir etki gibi görünse de, aslında bu yeni özellik onun çiğnenebilirliğini artıracak ve tofunuzun, çıtırlığın ve daha yüksek sos emme kapasitesinin arandığı tarifler için ideal hale gelmesinin önünü açacaktır.

Paylaşmış olduğum saklama önerilerini endüstriyel olarak üretilmiş tofu için de kullanabilirsiniz.

Hepinize iyi devrimler dilerim

Çalışmalarımın önemli olduğunu düşünüyorsanız, desteğinizi esirgemeyin:

katkınız küçük de olsa Devrimi ileriye taşımak için esastır.
Teşekkür ederim

İlginizi çekebilir:

Summary
Evde tofu yapımı: en sağlıklı ve en uygun denenmiş yöntem
Article Name
Evde tofu yapımı: en sağlıklı ve en uygun denenmiş yöntem
Description
Dünyanın en eski yiyeceklerinden tofuyu evde yapmak için kullanabileceğiniz en iyi yöntem: üstelik markettekilerden çok daha lezzetli!
Author
Publisher Name
CHE Food Revolution
Publisher Logo

6 thoughts on “Evde tofu yapımı: en sağlıklı ve en uygun denenmiş yöntem

  1. Elif özcan dedi ki:

    Aynı tarifi magnezyum klorür ile denedim hiç kesilmedi..1 kaşık demişsiniz acaba ne kaşığı kaç gr koymam gerekiyor..ben 1 lt soya sütüne 40 gr koydum hiç kesilmedi..sütü kendim yapmıştım üstelik..

    1. Başak dedi ki:

      Merhaba Elif hanım,
      1 yemek kaşığı kastetmiştim.
      Kesilmemiş olması enteresan zira 40 g gerçekten büyük bir miktar.
      Sıcaklığın gerçekten 80 dereceye civarı olduğundan eminseniz, ve soya sütünü siz yaptıysanız kesilmemesi için tek etken pıhtılaştırıcınızın etkisini bir şekilde kaybetmiş olmasından kaynaklanmaktadır. Gerçekten de limon suyu bile ev yapımı soya sütünü kestirmekte hiçbir zorlukla karşılaşmaz.
      Ümidinizi kesmeyin, magnezyum klorürü baska bir yerden temin ederek (yakın olsaydık sizinle paylaşırdım) veya hiç olmadı limon suyu kullanarak, sıcaklığın 80 derece olduğundan emin bir şekilde bir kez daha deneyin; başaracağınızdan hiç kuşkum yok
      Kolay gelsin
      Başak

  2. Uğur dedi ki:

    Denedim. Çok lezzetli oldu. Emeklerinize sağlık hocam. Çok teşekkür ederim.

    1. Başak dedi ki:

      Faydalı olabildiğime çok sevindim.
      Deneyiminizi paylaştığınız için teşekkür eder, esenlikler dilerim
      Başak

  3. Eda dedi ki:

    Merhabalar Başak hanım
    Yaklaşık 6 yıldır veganım ama bizim yemeklerimiz vegan beslenmeye çok uygun olduğu için tofudur tempehtir vs gıdalardan genelde uzak durdum çok nadir hazır aldım.
    Ancak bugünlerde tofu yapmaya sarmıştım ki yolum sizin bloğunuza düştü
    İyiki de düşmüş ne kadar güzel bilimsel açıklamaların sade bir dille, tariflerin detaylıca yapılışımın verildiği bir sayfa olmuş.
    Bloğu varsa instagramı da vardır dedim sizi takibe aldım ☺️
    Tofu ve diğer tarifler için teşekkür ederim.
    Aklıma takılan bir şey oldu soya sütü yaptıktan sonra çıkan posayı nasıl kullanırım daha doğrusu soyanın sağlıklı besin olması için ısıl işlem görmesi gerekiyor ya ondan yola çıkarak soruyorum
    Normalde badem vs çıkan posayı kurutuyorum ?
    Ve soyayı kaynatırken köpüğü alıp atmamız mı gerekiyor ?

    1. Başak dedi ki:

      Merhaba sevgili Eda, paylaşımlarımın faydalı olmasi beni çok memnun etti.
      Soyaya normal bir baklagil gibi muamele etmeli, bu yüzden elbette kaynatırken oluşan kõpüğü toplatıp atmakta fayda var. Saponin ve lektin içeriğini azaltmada etkili
      Soya okarasını köfte yapmak için veya kıyma gibi sos yapmak için kullanabilirsin, biz severek yiyoruz.
      Onemli miktarda protein ve mineral tuz içeriyor o yüzden israf etmemeli.
      Aklına takılan sorular için her zaman bana ulaşabilirsin, elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışırım. Tek bir ricam lütfen bu güzel yorumunu ve sorunu blog üzerinden de göndermen (tofu veya soya sütü yapımı sayfasına) bu şekilde başka kişilere de faydalı olabiliriz.
      Sana esenlikler ve güzel bir hafta sonu diliyorum
      Sevgiyle kal

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir