Ana yemekler, Yemek Tarifleri

Bitki bazlı dolma: geleneksel tarife etik, ekonomik ve enfes yorum

Yazar author-avatar
0
Enfes ve iştah kabartan görünümüyle, patlıcan, domates, biber ve kabak ile yapılmış bir tabak bitki bazlı dolma

Hazırlama: 15 dk

Pişirme: yakl 30 dk

Zorluğu: kolay

Porsiyon: 3 kişilik

Maliyet: düşük

Hemen tarife gitmek için buraya tıkla

Bitki Bazlı Dolma: Giriş

Bitki bazlı dolma tarifime şans eseri rast geldiyseniz neden diye düşünebilirsiniz. Aslında cevap çok açık ama yine de açıklayayım:

  • Et yemeye etik nedenlerle veya sağlık sorunları nedeniyle veda eden biriyseniz, zeytinyağlı değil de geleneksel tarzda etle yapılan dolma yemeyi özlüyor olabilirsiniz. Bu tarif sizi gerçekten mutlu edecek;
  • Eğer normalde dolma için kullanılan etleri ağır, yağlı ve yoğun kokulu bulanlardansanız, son derece hafif ve az yağlı bitki bazlı dolma sizin için.

Geleneksel bir tarifi veganlaştırmak saygısızlık değil mi? Üstelik işlenmiş endüstriyel bir ürünle!

Hayır, hiç de değil. Çok kişi bana et yemek istemiyorsan, niye et tadındaki şeyleri yaparak eti taklit etmeye çalışıyorsun suçlamasını yöneltiyor. Bu çok saçma; çünkü ben eti, tadını sevmediğim için değil, etin sahibi olan hayvanlara kıyamadığımdan dolayı yemekten vazgeçtim. Etin tadını çok iyi hatırlıyor, etle yapılan bazı geleneksel yemekleri ben de özlüyorum. Bu nedenle sanayi tipteki et alternatifi ürünleri arada bir (ayda bir iki kez mesela) ben de alıp, acı ve zulüm yaratmadan tat hücrelerimi tatmin ediyorum. Bu tarifimi 2 günde bir yapmaz ve önerdiğim miktarları artırmaz iseniz, sağlığınıza hiçbir zarar vermeyecektir, tam aksine bu zorlu yolda yürümeyi daha mümkün kıldığından  uzun vaadede fiziksel ve psikolojik sağlığınıza iyi gelecektir. Ayrıca geleneksel diye, tamamen endüstriyel, entansif ortamlarda yetiştirilen hayvanlardan söz edenleri de hayvan yetiştiriciliği hakkında bilgi edinmeye davet ediyorum (bu kitabımı okuyabilirler).  
Asla sanayi ürün yemem derseniz size o zaman et alternatifi olarak yeşil mercimek ve istiridye mantarı karışımını da önerebilirim, biraz fazla zaman istiyor haliyle, ancak et alternaifi bulunmayan yerlerde yaşıyorsanız bu formülüme bayılacaksınız.

Anlaştıysak tarife geçebiliriz

TEFLON TAVA VE TENCERELERİ ne zaman çöpe atman gerektiğini öğrenmek için

buraya dokun

Enfes Bitki bazlı dolma için gereken malzemeler

  • 1 uzun kabak, ikiye kesilip içi boşaltılacak

  • 1 uzun patlıcan, ikiye kesilip içi boşaltılacak

  • 2 orta boy domates, içi boşaltılacak

  • 2 dolmalık biber, çekirdekleri ve beyaz kısımları çıkarılacak

  • 200g hazır bitkisel kıyma (veya 150g pişirilmiş ve süzülmüş mercimek ile soğan, sarımsak, karabiber ve kekikle sotelenmiş 200g istiridye mantarının karışımı)

  • 80g (4 yemek kaşığı) beyaz veya esmer pirinç

  • 1 orta boy soğan, rendelenmiş veya küp küp doğranmış

  • 1/2 demet yıkanmış ve ince kıyılmış maydanoz

  • 1/2 demet yıkanmış ve kıyılmış taze nane veya 1 yemek kaşığı kuru nane

  • 1 küçük diş sarımsak

  • 3 yemek kaşığı sızma zeytinyağı, 2’si pişirmek için, 1’i sebzelerin içini yağlamak için

  • 4 yemek kaşığı domates püresi (2’si iç malzemeye, 2’si pişirme suyuna)

  • tuz, karabiber, isteğe göre pul biber

  • 300ml sıcak su (dolmayı pişirmek için)

    üzeri için (isteğe bağlı)

  • kişi başına 1 veya daha fazla yemek kaşığı yoğurt; bitkisel veya normal

  • sızma zeytinyağı, nar ekşisi, nane ve pul biberle hazırlanmış ekşili sos

Bitki bazlı dolma için hazırlama adımları

Step 1. Tarife pirinci ıslatarak başlamanızı öneririm. Bu, pirinçteki fazla nişastayı gidermek için önemli bir adımdır ve ancak bu şekilde “lapa” kıvamında bir sonuç elde etmekten kaçınabilirsiniz. Ayrıca, evinizde çocuklar, yaşlılar veya hamile kadınlar varsa, bu şekilde pirinç içindeki fazla arseniği gidermek hem yararlı hem de sağlıklı olacaktır. Esmer pirinç için en az 1 saat suda bekleterek, pişirme süresini azaltabilirsiniz

Step 2. Bu arada sebzeleri yıkayın. Patlıcanı ve kabakları yaklaşık olarak aynı uzunlukta ikiye bölün; böylece her sebzeden 2 silindir elde edin ve bir çay kaşığı veya oyma bıçağıyla içlerini boşaltın. Bu sırada tabanını delmemeye özen gösterin ve yaklaşık 0,3 – 0,5 cm’lik bir kenar bırakın. Tüm sebzelerin üst kısmını kesin, ancak atmayın, çünkü harcın dışarı taşmasını önlemek için bunları bir tür kapak olarak kullanacağız. Domateslerin içini de boşaltın, pişirme sırasında kırılmaması için yeterli kenar (en az 0,5 cm) bırakın. Son olarak biberlerin üst kısmını kesin, çekirdeklerini ve beyaz kısımları çıkarıp, atın. Patlıcan, kabak ve domateslerin içini ise harcı zenginleştirmek ve tencerenin tabanına koymak üzere bir kenara ayırın.

Step 3. Pirinci son kez durulayın, süzün ve bir büyük kaseye alın. Ufalanmış bitki bazlı kıymayı veya isterseniz haşlanmış mercimek ve istiridye mantarlı karışımı ekleyin.

Step 4. Soğanı, ince kıyılmış otları, ardından domates püresini ve doğranmış sebzeleri de ekleyin. Tuz ve karabiber ekleyip hepsini iyice karıştırın.

Püf noktası

İyi bir dolmanın baş kriterlerinden biri dolmanın kırılmamış olmasıdır, bu yüzden harcınızı %0 oranında koymalısınız; bunun için sebzenin içini yukardan bir santim kalana kadar doldurun, böylece pişme esnasında su emerek şişecek olan pirinç dolmanızı patlatamayacaktır. Üzerlerine de illa kenara ayırılan sapları koyarak kapak yapıp, harcın taşmasını önleyelim.

Step 5. Şimdi dikkatlice hareket ederek, doldurulacak sebzelerin iç kısımlarına biraz tuz ve yağ sürün ve vegan dolma harcını, fazla doldurmamaya özen göstererek doldurun. Sebzelerin sap kısımlarını ise her bir sebzenin kapağı olarak kullanın.

bir yanda bitki bazlı dolma yapımında kullanılacak içleri oyulmuş, tencereye istiflenmiş sebzeler, bir yanda da vegan dolma yapımında kullanılacak harç görülmekte

Step 6. Dolmaları pişireceğiniz tencerenin tabanına önce artmış olan domates ve/veya biber, patlıcan, kabak parçalarını koyun ve üzerine sebze dolmalarını yan yana, pişirme sırasında yerlerinden oynamamaları için mümkün olduğunca sıkı bir şekilde yerleştirin. Domatesler, malum nedenlerden ötürü çok fazla sıkıştırılmamalıdır. Patlıcanların en son pişeceğini unutmayın, bu nedenle onları ısının en fazla olduğu tencerenin orta kısmına yerleştirin.

Step 7. Bir kasede sıcak su, domates püresi ve yağı karıştırın. Tuz ve karabiberi de ekleyip iyice karıştırın, ardından bu sıvıyı her sebzenin içine ve dışına dökün. Dolma miktarına uygun büyüklükte bir tencere seçin ve pişirme sırasında sebzelerin kırılmaması için aralarında boşluk bırakmayın.

vegan harç ile doldurulmuş bitki bazlı dolma pişmeye hazır

Step 8. Kapağı kapatın, su kaynayana kadar orta ateşte pişirin; su kaynamaya başladığında ateşi en düşük seviyeye indirin; pişirme sırasında tencereyi sağa sola sallayarak dolmaları kontrol edin; eğer tüm suyu emmişlerse, biraz daha su ekleyin (sıcak su olmalı) ve yaklaşık 30 dakika boyunca bu şekilde devam edin. Patlıcanlar piştiyse, bitki bazlı dolmalar da hazır demektir.

Step 9. Ocağı kapatın, sıcak olarak servis edin ve isterseniz bir kaşık yoğurt (bitkisel veya normal) ve tencerenin dibinden biraz sos ekleyin. İsterseniz, yemeği daha da lezzetli hale getirmek için sarımsak, salça, nane, nar ekşisi ve acı biberle çeşnilendirilmiş bir yağ hazırlayabilir  ve annemin yaptığı gibi dolmaların üzerine dökebilirsiniz.
Bitki bazlı dolma enfes kokusu ve müthiş görünümüyle masada sizi bekliyor.

Akıllı eşleştirmeler

Bu renkli ve rayihalı yemek besin değerleri açısından oldukça dengeli. Çünkü içinde bol miktarda sebze bulunduğundan, mükemmel bir lif kaynağı, pirinçten elde edilen kompleks karbonhidratlar, sızma zeytinyağından gelen ağırlıklı olarak doymamış yağlar; ayrıca aromatik otlar (maydanoz ve nane) da kalori eklemeden lezzeti ve mikro besinleri artırıyor. Biraz düşük kalan tek besin maddesi protein miktarı; bunu da bazı akıllı eşleştirme ile dengelemek mümkün: mesela bir tabak piyaz, birkaç kabak mücveri (fırında pişmiş), biraz Yunan salatası veya canınız çekiyorsa sağlıklı bir n-ice cream ya da çilekli vegan cheesecake gibi akıllı bir kombinasyonla dengeleyebiliriz.

Herkese afiyet olsun ve iyi devrimler

Çalışmalarımın önemli olduğunu düşünüyorsanız, desteğinizi esirgemeyin:

katkınız küçük de olsa Devrimi ileriye taşımak için esastır.
Teşekkür ederim

İlginizi çekebilir:

Listeye geri dön
Daha eski Mayıs ayında ne yenir: sağlıklı, lezzetli, hesaplı ve etik mutfaklarda

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir