Falafel (nohut köftesi): kızartmasız, sağlıklı ve fit tarif

Hazırl.: 10 dk (+ ıslat. ve dinlen.)
Pişirme: 30 dk
Zorluğu: kolay
Porsiyon: 2-3 kişilik
Maliyet: düşük
Hemen tarife gitmek için buraya tıkla
Falafel – nohut köftesine giriş
Falafel nedir derseniz, bir çeşit pide içinde ve tahin bazlı bir sosla servis edilen yoğun baharatlı kızartılmış nohut köftesi olarak tanımlayabiliriz.
Arap dili uzmanlarına göre, ‘falafel’ kelimesinin ‘küçük yiyecek parçası’ veya ‘küçük lezzetli şey’ gibi bir anlamı olduğu varsayılmaktadır. Ülkemizde çoğu kişi onu Lübnan köftesi olarak adlandırsa da, aslında Filistin’den Fas’a Mısır’dan Ürdün’e hemen tüm Orta Doğu ülkelerinde sevilerek yenildiğini belirtmeliyim, öyle ki çok uluslu ünlü fast food zincirinin (Mısır’daki) restoranlarında McFalafel adını taşıyan sandviçler de mevcut.
Kızartmadan, fırında Falafel bir ütopi mi?
Eğer CHE‘nin müdavimlerindeyseniz, tercihen bitki bazlı, mütevazı, geleneksel ve besin öğeleri açısından zengin fonksiyonel gıdalara olan zayıflığımı halihazırda bildiğinizden kuşkum yok. Bu yüzden, içindeki her malzemesi yukarıdaki özelliklere uygun olan bu tarifi sizlerle paylaşmak için neden bu kadar çok vakit geçtiğini merak ediyor olabilirsiniz.
Bunun tek bir nedeni var, o da genel olarak kızarmış yiyeceklerden oldum olası uzak durmam. İşte bu nedenle, birçok filme ve kitaba ilham veren bu lezzetli küçük şeyleri uzun zamandır hor gördüğümü itiraf etmeliyim. Bunun sonucu olarak, falafel yani nohutlu köftelerin kızartmadan da leziz olmalarını sağlamak için tarif üzerinde çalışmam tahminimden daha çok zaman aldı.
Zira falafelleri kızartarak yapmak bile şansla birlikte bol miktarda hüner gerektirdiğinden, fırında iyi bir sonuç elde etmek zorlu bir mücadeleye dönüşüyor (tabi falafelden kastınız yumuşamış kuru erik görünümünde ya da kafa yaracak özgül ağırlığa sahip nohut topları değilse).
Bu nedenle bu versiyonu yaratmada bana verdiği destek için sevgili arkadaşım ve kesinlikle konunun uzmanı olan Hagar’a teşekkür ediyorum.
Aynen hava fritözleri ile ilgili çok beğeni alan yazımda söylediğim gibi, kızartma işlemi, en iyi ve en sağlıklı olarak tanımlanan yağdan bile istenmeyen moleküllerin oluşumuna neden olur. Sonuç olarak lezzetten azıcık feragat etmeyi kabullenmek koşulu ile (beğeni ölçeğiniz Masterchef ve benzerlerine ayarlanmamış olmalı tabi), neden gereksiz yere aşırı miktarda kalori alalım ki?
İşte size enfes, kapsayıcı ve besin öğeleri açısından zengin olduğu kadar, kolaylıkla hazmedebileceğiniz, hafif ve karaciğer dostu falafel tarifi.
Merak ettikleriniz
Falafel, nohut köftesi olarak anılsa da aslında her zaman nohuttan yapılmaz.
Zira Mısır’da falafelin ana malzemesi iç bakladır ve hiç bir şekilde nohut içermez. Filistin ve İsrail mutfağında falafel sadece nohut ile yapılırken; Ürdün ve Lübnan’da falafel her iki baklagil kullanılarak da yapılabilmektedir.
Benim de falafel ile İtalya’da tanışmış olmam ayrıca gariptir; Türkiye’nin gerçekten bir ortadoğu ülkesi olmadığı, falafelin benimsemiş olmamasından anlaşılabilir sanırım!
Hafif ve sağlıklı falafel malzemeleri
- 180gr kuru nohut, en az 24 saat suda bekletilmiş (sakın haşlanmış nohut kullanmayın)
- 25gr ince kıyılmış taze maydanoz (yaklaşık 6 yemek kaşığı)
- 25gr taze kişniş, ince kıyılmış (isteğe bağlı, eşim tadını çok sevmediği için ben kullanmıyorum)
- 1 orta boy soğan
- 1 diş sarımsak
- 2 yemek kaşığı tahin (ev yapımı da olur); alternatif olarak 2 yemek kaşığı kavrulmuş ve kıyılmış susam
- 1 çay kaşığı kimyon tozu
- 1/2 çay kaşığı kabartma tozu
- tuz
- 3 yemek kaşığı sızma zeytinyağı (pişirmek için)
tahinli sos için 2 yemek kaşığı tahin
2 yemek kaşığı su
2 yemek kaşığı maydanoz (veya nane veya fesleğen, isteğe bağlı, koymasanız da olur)
2 yemek kaşığı yoğurt (isteğe bağlı, ayrıca vegan da olur)
2 yemek kaşığı limon suyu
1 diş rendelenmiş sarımsak
sızma zeytinyağı ve limon suyu ile çeşnilendirilmiş mevsim salatası
Kolay falafel nohut köftesi hazırlama adımları
Çıtır çıtır ve mükemmel pişmiş falafel yapmak için üç şeye mutlaka dikkat etmelisiniz:
1) Nohutlar çiğ olmalı;sadece ıslatılmış ve kesinlikle pişirilmemiş
2) Nohudu hiçbir şekilde püre haline getirmemelisiniz: biraz taneli kalmalı
3) Malzemelerin doğranmasıyla elde edilen karışım en az 1 saat buzdolabında veya 10 dakika derin dondurucuda (kinoa köftesi tarifinde tavsiye ettiğim gibi) bekletilmeli ki köfteler daha kolay şekillenebilsin; tavsiyem en az 4 saat buzdolabında bekletmenizdir.
Bu basit kurallara itaat ettiğinizde, un, galeta unu veya yumurta akı kullanmadan bile dağılmayan ve mükemmel falafel elde etmeniz mümkün olacak.
Step 1. Tarif, iyi yıkanmış nohutları ıslatmakla başlar: her zaman söylenilen 8 ila 12 saatlik ıslatma yerine ben bu işlem için en az 24 saat ayırmanızı ve ıslatma suyunu her 6 ila 8 saatte bir değiştirmenizi öneririm: bu şekilde nohutta doğal olarak bulunan lektin ve diğer anti-besinlerin miktarında önemli bir azalma sağlanacağı gibi, pişirme için harcanacak süre azaldığından falafeller çok kurumayacaktır.
ISLATMA SÜRESİNİN ÖNEMİNİ ANLAMAK İÇİN
Step 2. Bu aşamanın sonunda, nohutları son bir kez durulayın ve bir mutfak robotunun veya (varsa) bir kıyma makinesinin kabına aktarın ve diğer malzemelerle birlikte (en son koymanız gereken karbonat hariç) sıkı ama kuru olmayan bir hamur elde edene kadar öğütün: aşırıya kaçmayın, karışım püre haline gelmemeli, granüllü bir dokuda olması daha iyi sonuç verir. Kıyma makinesi kullanıyorsanız, karışımı 2 kez çekmeniz yeterli.
Step 3. Karışımı elde ettikten sonra, katılaşması için buzdolabına aktarın: bu adım, falafel toplarını veya köftelerini oluştururken, ufalanmasını engellemek için kesinlikle çok önemlidir.
Step 4. Buzdolabındaki dinlenme süresi de dolduğunda kabartma tozunu ekleyin, son bir kez iyice karıştırın ve fırını 190°C’ye ayarlayarak, çalıştırın.
Step 5. Fırın ısınırken siz de falafel köftelerini oluşturmaya başlayın; şeklin nasıl olduğunun pek önemi yok, asıl önemli olan şey eşit derecede pişmelerini sağlamak için boyutların homojen olması gerekliliğidir. Bu amaçla, ellerinizi veya 2 adet kaşığı veya dondurma kaşığını şekil vermek amacıyla kullanabilirsiniz.
Step 6. Nohut köftelerini iyice yağlanmış (veya pişirme kağıdı ile kaplanmış) bir fırın tepsisine yerleştirin ve tüm yüzeylerine fırça ile zeytinyağını sürün (veya püskürtün).
Step 7. Dışlarının iyice kızarması ve içinin düzgün pişmesi için yaklaşık 30 dakika yeterli olacaktır; her durumda, pişirmenin yarısında falafelleri ters çevirmeyi unutmayın.
Tasarruf önerisi
Fırının daha sürdürülebilir ve ekonomik kullanımı için, birkaç şeyi aynı anda pişirme fırsatını değerlendirin: kişisel olarak, yazın fırının çalıştırılması gerektiğinde hemen romesco sos yapabilmek için bir kaç kapya biber ve/veya birkaç patlıcan pişiriyorum: sonraki günlerde meze mi, karnıyarık mı yoksa imam bayıldı mı yapacağıma sonraki günlerde karar veriyorum; kışın ise ikonik ekşi mayalı ekmeğimin yanında her zaman bir kaç karnabahar dilimi pişirerek lezzetli ve şaşırtıcı bir garnitür yaparım.
Fırını ısıtmak için gereken sürenin, kek ve/veya ekmekten farklı olarak belirli bir sıcaklık gerektirmeyen sebze ve/veya köfte pişirmek için iyi bir fırsat olduğunu da özellikle aklınızda tutun
Step 8. Nohut falafelleri pişerken tahinli sosu hazırlayın.
Step 9. Derin bir kaba önce tuzu, limon suyunu ve rendelenmiş sarımsağı ekleyin; kuvvetlice karıştırın; sonra tahini, suyu ve arzu ederseniz kıyılmış maydanozu ve yoğurdu ekleyin (şeker ilavesiz vegan yoğurt da olur) ve iyice karıştırın. Daha sonra pişmiş falafelleri mevsim salatası üzerinde servis edinceye kadar, tahinli sosu buzdolabında saklayın.
Pişmiş falafellerin buzdolabında yaklaşık 5-6 gün saklanabileceğini hatırlatmak isterim.
Ayrıca pişmiş veya çiğ olarak dondurabilirsiniz. Çiğ olarak dondurmak istiyorsanız, en güzel sonuçları elde etmek için önce falafel toplarını oluşturmanızı tavsiye ederim. Dondurucudaki falafelleri, birbirine yapışmamaları için birbirinden mesafeli şekilde bir tepsiye dizebilir, yaklaşık 1 saat sonra, tıpkı yerel avokadoyu saklayabilmek amacıyla önerdiğim gibi bir torbaya veya hava geçirmez bir kaba aktarın.
Alternatif Falafel pişirme yöntemleri
Bu tarif, hem klasik yağda kızartılmış falafel yapmak hem de sıcak hava fritözünde pişirmek için eşit derecede uygundur. İllaki kızartarak yiyeceğim diyorsanız, toplam 6-8 dakika veya bronz renk alana kadar (koyu kahverengi değil) kızartın. Sıcak hava fritözünde pişirmek için fritözü 190°C’ye ayarlayın ve bir tarafını 6 dakika pişirin, ardından ters çevirin ve diğer tarafını da 6 dakika daha pişirin. Ayrıca dilerseniz çok az yağ ile tavada da kızartabilirsiniz.
Akıllı eşleştirmeler
Fırında falafel, ana maddesi olan nohut sayesinde protein ve temel mineraller (kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor, potasyum ve daha fazlası) açısından etle rekabet edecek kadar zengindir. Üstüne taze otların, baharatların, soğan ve sarımsağın yoğun varlığı, vitaminler ve antioksidan yüklemesi gerçekleştirir; probiyotikler ve prebiyotikler ise tahin ve yoğurt bazlı sos ile sağlanır (evde kendi tahin ve yoğurdunuzu yapmak, muhteşem olmalarının yanı sıra, büyük tasarruf da sağlar).
Sadece tahinli sosla yetinemiyorsanız, falafel keyfini ikiye katlamak için közlenmiş patlıcanlara yoğurt ve tahin eklemesiyle yapılan babagannuşu öneririm.
Demir ve diğer minerallerin biyoyararlanımını artırmak ve kesinlikle lezzetlerini ateşlemek için, nohut falafelini C vitamini açısından zengin bir salata üzerinde servis etmenizi öneririm (ayrıca zaten karbonhidrat zengini bu köfteleri pideyle yemeye bir anlam veremiyorum).
Yaz aylarında yine Hagar’ın sözlerine kulak vererek, 2 domates ve 1 salatalığı minik küpler halinde kesip yarım demet kıyılmış maydanoz, biraz nane, üzerine sumak (isteğe bağlı) ile beyaz soğan ekleyerek hazırlayacağınız küçük salata ile servis edebilirsiniz.
Sağlıklı falafellerinizin tadını çıkarın ve hepinize iyi devrimler
İlginizi çekebilir:
Piyaz tarifi, herkesi mutlu eden protein zengini salata
Kolay ve çok lezzetli piyaz tarifi: etsiz olmasına rağmen protein zengini, çok pratik ve sürdürülebilir bir ana yemek
Deniz börülcesi: Faydaları, zararları, mevsimi ve temizlenmesi
İklim değişimi bizi beslenmemizi değiştirmeye zorluyor: deniz börülcesi bu işlemin çok lezzetli olmasını sağlıyor
Summary

Recipe Name
Falafel (nohut köftesi): kızartmasız, sağlıklı ve fit tarif
Author NameBaşak Bartu
Published On
Preparation Time
Cook Time
Total Time
Average Rating
5



Based on 17 Review(s)




Based on 17 Review(s)



